Wat zijn en hoe gebruik je etherische olie? - Aromatika

Wat zijn en hoe gebruik je etherische olie?

etherische olie hoe en wat aromatika

 

Essentiële oliën zijn een prachtig wonder uit de natuur. Een groot cadeau van de natuur, waar met respect mee om moet worden gegaan. Of je er nu wel of niet in gelooft doet er niet eens toe. Zoals Aromatika al aangeeft; “geloof in de kracht van natuur”. En dat zijn we al een hele lange tijd vergeten. Maak gebruik van de gave van de natuur, ervaar het, experimenteer er mee op verantwoorde wijze. Mix, ruik, en voel vooral die kracht. Je zal een hele nieuwe wereld ontdekken !!

 

Wat is een etherische olie of essentiële olie ?

Etherische olie, ook wel essentiële olie genoemd, is een vluchtige olie die wordt gewonnen uit plantaardige bestandsdelen zoals bloemen, vruchten, zaden, schors en wortelen. Maar hoe wordt etherische olie gewonnen? Wat is de kracht van etherische olie? En hoe kun je etherische olie gebruiken? In dit artikel gaan we in op de winning, eigenschappen en toepassing van etherische olie.

 

Korte historie van de Aromatherapie

In 1922 werd  in het graf van de Farao Tutankamon een aantal geurpotjes gevonden, waarbij in enkele de geur van Nardus en Kruidnagel nog waarneembaar was. Cleopatra beschikte naast haar befaamde, natuurlijke aantrekkelijkheid over vele heerlijk geurende oliën. De Egyptenaren balsemden hun doden met harsen en essentiële oliën en weerden insecten met in essentiële olie gedrenkte papyrusbladen. Grieken en Romeinen ontwikkelden hun badcultuur met de in Egypte opgedane kennis van essentiële oliën en besprenkelden hun lichamen, kleren, bed en wanden van huizen hiermee. In Perzië had men in die tijd zelfs de gewoonte 3 maal daags verschillende soorten etherische oliën te verspreiden: ‘s ochtends mirre, ‘s middags een mengsel van 16 verschillende oliën en ‘s avonds een samenstelling van rustgevende geuren.

 

Tijdens de middeleeuwen in West-Europa, toen het met de hygiëne erg slecht gesteld was, werden bepaalde essentiële oliën veel gebruikt tegen de stank en om hun desinfecterende eigenschappen. Kerken werden met zwavel, hop, peper en wierook gedesinfecteerd en geneesheren en verzorgende hadden aan hun wandelstok zakjes met geurende kruiden, die men onder de neus hield wanneer men zieken bezocht. De rijken droegen een zilveren ketting met houdertje, gevuld met essentiële olie.

 

Hoe word etherische olie gewonnen

Er zijn verschillende manieren om dit te doen. Vele methodes hebben een revolutie in de tijd doorlopen en zijn gemoderniseerd.  Hieronder staan de meest voorkomende manieren om etherische olie te winnen. Echter hebben ik er de eeuwenoude methode: “Enfleurage” aan toegevoegd, die helaas  niet veel meer word gebruikt, maar erg interessant is.

 

Stoomdestillatie

Een veel gebruikte methode is stoomdestillatie. Deze methode werd voor het eerst toegepast in de Middeleeuwen door de Arabieren, die stoomdestillatie gebruikten voor de extractie van etherische olie. Hoe gaat dit in zijn werk ? Door stoom door de olierijke plantdelen te leiden, vervliegt de olie met de stoom. Zodra de stoom is afgekoeld tot water en de olie weer vloeibaar is, kan de olie van het water worden gescheiden. Omdat de olie lichter is dan water en niet in water oplosbaar, blijft het op het water drijven en kan daar worden afgegoten.  Dit noemt men de etherische olie. Het water, met daarin opgelost een klein beetje van de olie, wordt soms verhandeld als hydrolaat, denk bijvoorbeeld aan bijvoorbeeld rozenwater of oranjebloesemwater.

 

Droge destillatie
Een andere methode is door droge destillatie, die voor enkele houtsoorten word gebruikt. Bij een droge destillatie wordt de vaste stof voorzichtig verwarmd. Tijdens dat proces verdampt dan de olie, waarna de damp condenseert en wordt opgevangen. Voorbeelden van het winnen van olie op deze manier zijn cade olie die ontstaat uit de teer van de jeneverbes en de uit guaiac hout vervaardigde guaiac olie.

 

Persen
Om etherische olie uit de schil van bijvoorbeeld citrusvruchten te verkrijgen (bv. sinaasappel-, mandarijn-, citrus- en grapefruitolie), maakt men gebruik van persen. Door de vruchtenschil met een pers onder druk te zetten, komt de etherische olie vrij. Bij deze methode mag geen hitte als hulpmiddel gebruikt worden, omdat daardoor belangrijke bestanddelen van de essence vernietigd worden.

 

Enfleurage
Dit is een eeuwenoude methode om zeer fijne en moeilijk te isoleren bloesemolie te winnen, wat niet door waterdampdestillatie te realiseren valt. Hierbij worden de tere en vers geplukte bloesems afzonderlijk naast elkaar op boter of varkensvet gelegd, dat eerder op een glasplaat uitgesmeerd is. Daar bovenop wordt een tweede, aan twee zijden van vet voorziene glasplaat gelegd. In totaal komen 5 tot 10 van deze lagen over elkaar te liggen. De bloesems worden voor een deel dagelijks gewisseld; een proces dat zich vaak gedurende enkele weken herhaalt, totdat het vet met de etherische olie van de bloesems verzadigd is. Met behulp van alcohol wordt deze olie uit het vet gehaald. De alcohol wordt tenslotte door verdamping verwijderd.  Deze procedure is zeer bewerkelijk en wordt vandaag de dag alleen nog maar bij zeer waardevolle bloesems (als jasmijn en roos) uitgevoerd. De op deze wijze ontstane essentiële oliën kunnen daardoor nogal prijzig zijn.

 

De kracht van etherische olie
Etherische olie staat bekend om haar geneeskrachtige en heilzame werking. Zo kan de olie bijdragen aan het zuiveren van het lichaam, het herstellen van de hormoonhuishouding en het bevorderen van de spijsvertering. Ook op het immuunsysteem en de gemoedstoestand kan etherische olie een positieve invloed hebben. Onze reukzin is een van de oudste zintuigen en direct verbonden met het limbisch systeem in de hersenen. In dit gedeelte van de hersenen worden ook herinneringen opgeslagen en onze emoties geprikkeld. Dit verklaart waarom herinneringen en emoties verbonden zijn aan bepaalde geuren. Essentiële oliën worden uit geurige, geneeskrachtige planten gewonnen waardoor de levenskracht in de vorm van olie kan worden overgedragen. Vooral om lichaam en geest in evenwicht te houden of om het lichaam tot zelfgenezing aan te sporen. Ze activeren het immuunsysteem en herstellen het evenwicht.

 

Hoe gebruik ik etherische olie ?

Dat kan op allerlei manieren. Dat is voor iedereen verschillend. Van massages tot een voetenbad, maar ook door te verdampen of toe te voegen aan heerlijk warm bad. Het is maar waar je op dat moment behoefte aan hebt.  We zullen een aantal veel gebruikten manieren hier opnoemen

 

Verdamping
Essentiële oliën kunnen op verschillende manieren verdampt worden zodat de geur zich kan verspreiden, en voor het zuiveren van de lucht. Denk bijvoorbeeld aan:

– Essentiële olie op een tissue op de verwarmingsradiator.

– Enkele druppels essentiële olie op kussen, doekje, sjaaltje, beddengoed of deken te sprenkelen. Zo worden onaangename luchtjes door aangename en nuttige vervangen.

– Enkele druppels essentiële olie toevoegen aan het water in een stoomstrijkijzer of aan dweilwater toe te voegen (bijv. lavendel of sinaasappel).

– Aromalampje: het bakje van het aromalampje wordt met water (zonder koolzuur) gevuld, voeg daar daar enkele druppels essentiële olie aan toe. Door de verdamping van het water wordt de geur verspreid.

– Verdampers: elektrische geurverspreiders worden gebruikt zonder dat daar water of open vuur aan te pas komt en ze zijn daarom veiliger dan de gewone aromalampjes. Zeer geschikt voor de kinderkamer of werkruimte.

 

Let op !! Gebruik essentiële olie nooit puur op een kunststof of gelakte ondergrond. !

 

In bad
Essentiële olie in het bad is bijzonder aangenaam. Gebruik de essentiële olie echter nooit puur in het water. De pure olie blijft op het water drijven met als gevolg dat er, door het directe contact met de huid, huidirritaties kunnen optreden. De essentiële olie moet in water oplosbaar gemaakt worden met een emulgator,  zoals neutraal badschuim, of shampoo, honing of zelfs volle melk

 

Let op !! Pure essentiële olie kan een kunststof bad aantasten! Altijd vermengen met een emulgator!

 

Op de huid

Massage is in vele opzichten een prettige manier om van essentiële olie te genieten. Gebruik essentiële olie nooit puur op de huid, enkele uitzonderingen daargelaten (tea tree, lavendel). Vermeng een essentiële olie met een  vette plantenolie (bv. jojoba of amandel) om jouw eigen parfum, massage- of verzorgende huidolie samen te stellen.

 

 

Feitje ! Etherische olie uit aarde en klei ?

Jazeker ! In juni brengt de eerste moesson van het jaar leven in de aarde van Kannauj in India.  Deze brengt je de geur van regen na een warme zomer!  Direct na deze eerste regenbui wordt de aarde gewonnen en in de zon gedroogd. Daarna wordt de aarde gedestilleerd en ‘gevangen’ in een vat met sandelhout olie. Deze zogenaamde “Attars” zijn misschien prijzig maar zeker de moeite waard om eens uit te proberen.

 

Met warme groet,

Frans

Add a Review

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *